تاثیرات استرس بر پوست و موی اقایان
استرس چیست؟
استرس در واقع واکنش طبیعی بدن ما در برابر اتفاقات روزمره و چالش هایی است که ما در طول روز با انها مواجه میشویم،یک نوع جنگ و یا نوعی فرار از اتفاقات شناخته می شود که در نتیجه این فرایند هورمون هایی مانند کورتیزول و آدرنالین ترشح می شود
این اتفاقات می تواند در بدن انسان عوارضی ایجاد کند که ما در این بخش می خواهیم تاثیرات استرس بر پوست و موی آقایان را بررسی کنیم
دلیل این اتفاق بر هر شخصی متفاوت است از فشار های کاری روزمره تا مشکلات تحصیلی و غیره که در ادامه عوامل استرس را که در دو دسته بندی از هم جدا می شوند به شما خواهیم گفت
عوامل محیطی شامل عوامل خارجی هستند که معمولا فرد نقشی در کنترل آن نداردمانند:مشکلات،مالی،مشکلات بازنشتگی،تصادف،حوادث،خشونت،ابتلا به یک بیماری،اخراج از کار،از دست دادن عزیزان.
این موارد نمونه هایی از عوامل استرس خارجی هستند که می تواند بر سلامت شما تاثیر بگذارد
این عوامل بسته به هر فرد و شخصیت آن فرد تعقیر میکند و عوامل درونی هستند که بیشتر اوقات خود فرد در آن نقش دارد مانند :نا رضایتی از ظاهر خود،سرزنش خود، بد بینی ،افکار منفی ،کمال گرایی و نشخوار فکری
این عوامل نمونه هایی از عوامل درونی استرس هستند که خود فرد در آن نقش دارد
عملکرد استرس و تاثیر آن در بدن
استرس گاهی بدون محرک مشخصی احساس میشود،و افراد دچار آن می شوند این اتفاق میتواند ناشی از عوامل مختلفی مانند عدم تعادل هورمونی(تغییرات کورتیزول یا سروتونین)، اختلالات اضطرابی اظطراب اجتماعی یا ناشی از فعالیت های روزانه باشد
این نوع استرس ممکن است به دلیل فعالیت بیش از حد سیستم عصبی ایجاد شود
مهم نیست استرس با چه عاملی در فرد ایجاد می شود،در هرکدام از موارد تاثیر منفی و مخرب خود را می گذارد استرس حتی می تواند به طور فیزیکی روی بدن ما تاثیر بگذار که در آکادمی زیبایی مسعود ما قصد بررسی دقیق تاثیرات استرس بر پوست و موی اقایان را داریم و در کنار آن تاثیرات مربوطه را هم به شما خواهیم گفت
از عوامل فیزیکی استرس می توان به عوامل زیر اشاره کرد:1- تعریق2-گرفتگی یا تنش عضلانی 3- خستگی 4- مشکلات خواب و بی خوابی 5- تپش قلب
6- تنگی نفس یا احساس فشار در قفسه سینه 7- تغییر در وزن(کاهش یا افزایش اشتها) 8-دندان قروچه 9- مشکلات گوارشی 10- تغییر در چرخه قاعدگی 11- سردی دستها و پاها
علائم روانی استرس شامل:خشم،تحریک پذیری،افکارمنفی،سردرگمی،خستگی و…
تاثیرات استرس روی پوست
در طی سالیان طولانی تحقیقات زیادی بر تاثیرات استرس روی پوست انجام شده،به طور کلی استرس تاثیرات بسیاری بر سلامتی هر فرد میگذارد اما به طور ویژه روی پوست شما علائمی مانند افزایش قرمزی وآکنه صورت به جای میگذارد
استرس میتواند عامل کهیر و چندین نوع از بیماری های پوستی باشد،یا در وجهی دیگر با افزایش هورمون های بدن باعث چاقی و قند خون شود
استرس و افزایش چربی پوست
یکی از مهمترین راههای تأثیر منفی استرس بر زیبایی و سلامت پوست، افزایش بیش از حد تولید چربی (سبوم) توسط غدد چربی پوست است. وقتی بدن تحت فشار روانی یا استرس قرار میگیرد، غدد فوقکلیوی هورمون کورتیزول (معروف به هورمون استرس) را به مقدار بیشتری ترشح میکنند.
کورتیزول از طریق چند مکانیسم اصلی باعث چربتر شدن پوست میشود:
- مستقیماً غدد سباسه (غدد تولیدکننده چربی) را تحریک میکند و باعث میشود سبوم بیشتری تولید شود.
- از طریق مسیرهای هورمونی (مثل افزایش CRH در هیپوتالاموس) فعالیت این غدد را بیشتر میکند.
- التهاب خفیف و مزمن در پوست ایجاد میکند که خودش تولید چربی را تشدید میکند.
وقتی سبوم بیش از حد تولید میشود، چند اتفاق ناخوشایند رخ میدهد:
- چربی اضافی با سلولهای مرده پوست و باکتریهای طبیعی مخلوط میشود.
- این ترکیب داخل منافذ پوست گیر میافتد و باعث انسداد منافذ میگردد.
- محیط بسته و چرب، بهترین جا برای رشد باکتریهای مولد آکنه است.
- نتیجه؟ بروز یا تشدید جوشهای التهابی، سرسیاه، سرسفید و در موارد شدیدتر کیستهای دردناک آکنه.
این چرخه در استرس مزمن (استرس طولانیمدت کاری، امتحان، مشکلات خانوادگی و …) شدیدتر میشود؛ چون سطح کورتیزول برای مدت طولانی بالا میماند و پوست تقریباً دائماً در حالت تولید چربی بیش از حد قرار دارد. به همین دلیل خیلی از افراد دقیقاً در دورههای پراسترس زندگیشان (مثل فصل امتحانات، تغییر شغل، مشکلات عاطفی) ناگهان با موج جدیدی از جوش مواجه میشوند – حتی اگر قبلاً پوستشان نسبتاً خشک یا معمولی بوده باشد.
نکته جالب دیگر این است که استرس فقط چربی را زیاد نمیکند؛ همزمان باعث کاهش کیفیت سد دفاعی پوست، کاهش کلاژن و الاستین و کند شدن ترمیم زخمها هم میشود. پس جوشهایی که بهخاطر چربی اضافی ایجاد میشوند، معمولاً دیرتر خوب میشوند و احتمال باقی ماندن لکههای قرمز یا قهوهای بعد از آنها هم بیشتر است.
خلاصه تأثیر زنجیرهای استرس بر پوست چرب و جوشدار:
- استرس + افزایش کورتیزول
- کورتیزول + تحریک غدد چربی + تولید سبوم بیشتر
- سبوم اضافی + سلول مرده + باکتری + انسداد منافذ
- انسداد + التهاب + جوش، آکنه، لک بعد از جوش
- استرس طولانی + بدتر شدن چرخه و سختتر شدن درمان
برای همین مدیریت استرس (حتی بهصورت ساده مثل تنفس عمیق، ورزش سبک، خواب کافی یا مدیتیشن کوتاه) یکی از مهمترین قدمهای غیرمستقیم اما بسیار مؤثر در کنترل چربی پوست و کاهش آکنه محسوب میشود. اگر استرستان کنترل نشود، گاهی بهترین روتین پوستی هم نمیتواند جلوی این موج چربی و جوش را کامل بگیرد
ترکخوردگی و خشکی سطح پوست
یکی دیگر از اثرات پنهان اما جدی استرس
وقتی استرس طولانیمدت یا شدید میشود، بدن بهطور مداوم کورتیزول (هورمون اصلی استرس) بیشتری ترشح میکند. این هورمون، علاوه بر تأثیراتش روی چربی پوست و آکنه، مستقیماً به سد دفاعی پوست (skin barrier) آسیب میزند و باعث میشود پوست نتواند رطوبت طبیعی خودش را حفظ کند.
چطور این اتفاق میافتد؟
- کورتیزول بالا باعث اختلال در تولید و سازماندهی لیپیدهای بینسلولی (چربیهای طبیعی لایه شاخی پوست) میشود. این لیپیدها مثل سیمان بین سلولهای پوست عمل میکنند و جلوی خروج آب را میگیرند.
- در نتیجه، ترانساپیدرمال واتر لاس (TEWL) یا از دست دادن آب از طریق پوست بهطور قابلتوجهی افزایش پیدا میکند.
- سد پوستی ضعیفتر میشود → رطوبت سریعتر تبخیر میشود → پوست دهیدراته (کمآب) و خشک میگردد.
- خشکی شدید به مرور منجر به پوستهپوسته شدن، ترکهای ریز سطحی (مخصوصاً اطراف بینی، پیشانی، گونهها و لبها)، زبری، خارش و حتی حساسیت بیشتر به محصولات پوستی میشود.
این مشکل در استرس مزمن (مثل فشار کاری مداوم، اضطراب طولانی، کمبود خواب) خیلی شایعتر و شدیدتر است، چون سطح کورتیزول برای هفتهها یا ماهها بالا میماند و پوست فرصت ترمیم طبیعی سد دفاعیاش را از دست میدهد.
تاثیرات استرس بر مو
چرا استرس باعث ریزش مو میشود؟ رابطه بین استرس و ریزش مو واقعاً پیچیده است و فقط به یک عامل محدود نمی شود و در نتیجه چندین عمل اتفاق می افتد تحقیقات علمی اخیر نشان میدهند که استرس – چه روانی مزمن (مثل اضطراب طولانیمدت) و چه جسمی شدید (مثل جراحی، بیماری یا شوک) از چند مسیر بیولوژیکی اصلی روی فولیکولهای مو تأثیر میگذارد و باعث ریزش میشود.
در ادامه مکانیسمهای اصلی و علمی را با جزئیات بیشتر و انواع شایع آن به شما توضیح می دهیم
۱. اختلال در چرخه طبیعی رشد مو
هر تار مو چرخهای دارد با سه فاز اصلی:
- آناژن
- کاتاژن
- تلوژن
استرس شدید و یا عمل های استرس زا که موجب به هم ریختن روان شما می شوند باعث میشود تعداد زیادی از فولیکولها بهطور ناگهانی از فاز آناژن به فاز تلوژن پرتاب شوند در نتیجه این اتفاق ۲–۳ ماه بعد، موهای زیادی همزمان میریزند این نوع ریزش به نام تلوژن افلوویوم شناخته میشود و شایعترین شکل ریزش موی ناشی از استرس است. معمولاً موقتی است و بعد از کاهش استرس، موها طی ۶–۱۲ ماه برمیگردند.
۲. افزایش هورمون کورتیزول و تأثیر مستقیم روی سلول های بنیادی و فولیکول های مو
استرس باعث فعال شدن محور هیپوتالاموس و در دادمه این فرایند ترشح بیش از حد کورتیزول که همان هورمون استرس است می شود
در دانشگاه هاروارد بر این موضوع تحقیقاتی انجام شد،این تحقیقات بر روی حیوانات انجام شد و نشان داد که استرس می تواند تا ماه ها فولیکول ها را غیر فعال نگه دارد
3. عوامل غیرمستقیم اما مهم
یک سری از عوامل در ریزش مو شما نقش دارند که به طور مستقیم با استرس در ارتباط نیستند اما در نتیجه استرس به وجود می آیند مانند
- کاهش جذب مواد مغذی: استرس گوارش شما را مختل میکند کمبود آهن، زینک، بیوتین، پروتئین و ویتامین D و مواد مغذی دیگر از این قبیل باعث ریزش مو می شود
- اختلال خواب و تغذیه: استرس اغلب خواب و رژیم غذایی را بههم میریزد که هر دو برای سلامت مو ضروریاند و استرس به طور غیر مستقیم از طریق این مسیر ها باعث ریزش مو می شود.
نکته طلایی و امیدوار کننده
نکته مثبت: بیشتر ریزشهای ناشی از استرس موقتی هستند (بهخصوص تلوژن افلوویوم). وقتی استرس کاهش پیدا کند و بدن تعادل هورمونی برگردد، فولیکولها دوباره فعال میشوند و موها برمیگردند البته در طی این مسیر شما باید مواد مغذی مورد نیاز برای مو و بدن را مصرف کنید و طی 6 الی 12 ماه به روال عادی موهای خود بر میگردید
راه کار های کاهش استرس
استرس تو زندگی همهمون هست، ولی اگه طولانی بشه، رو پوست، خواب، تمرکز و حتی حال خوبمون اثر بد میذاره. خبر خوب اینه که با چند تا کار کوچیک و ساده میتونی کورتیزول رو پایین بیاری سطح کورتیزول بدنت رو پایین بیاری چندتا از راهکار های کاهش استرس
- نفس عمیق بکش: نفس عمیق با ایجاد احساس آرامش میتونه تاثیر گذار باشه
- یه کم قدم بزن: پیاده روی در فضای باز اندورفین رو بالا میبره و باعث پایین اومدن استرس میشه.
- خواب رو جدی بگیر: هر شب سر ساعت مشخص بخواب و صبح با نور آفتاب بیدار شو و هرشب سعی کن 8 ساعت رو تکمیل بخوابی
- غذای خوب بخور: منیزیم (بادام، موز، اسفناج)، امگا-۳ (ماهی، گردو) و غذا های مغذی میتونه به جلوگیری از استرس و حتی ریزش مو کمک زیادی کنه
- با دوستات حرف بزن: حرف زدن با دوستان افراد نزدیک و هر فردی که دوسش داری سطح استرس رو کاهش میده
شما عزیزان میتونید برای اطلاعات بیشتر از دنیای زیبایی پوست و مو توی دوره آرایشگری پایه و یا دوره های مراقبت زیبایی از آکادمی زیبایی مسعود شرکت کنید
